द गुड, द बॅड, अँड द अग्ली – पडद्यावरील महाकाव्य – टुको, द अग्ली – १
इलयी वलाख या अभिनेत्याने अजरामर केलेली टुको, द अग्ली ही व्यक्तिरेखा सिनेजगतात एक मैलाचा दगड मानता येईल अशी आहे. या…
Read more 
समाजशास्त्र
एक डोळ्यात अंजन घालणारा प्रोत्साहन सोहळा
आमच्या उज्वलाताईंनी त्यांच्या सरस्वतीदेवी विद्या विकास ट्र्स्ट तर्फे होणाऱ्या आजच्या कार्यक्रमाबद्दल आधीच सांगितले होते. त्यामुळे रविवारची सकाळ या कार्यक्रमासाठी मोकळी…
भेटू आनंदे – १ – श्री. शरच्चंद्र पटवर्धन
अनेकदा असं पाहिलंय की शैक्षणिक पार्श्वभूमी कुठलीही असु देत, काहींचा पिंड संशोधकाचा असतो. आणि अशी माणसे समाजाभिमुख असली म्हणजे थक्क…
मार्तंड जे तापहिन…
ज्ञानदेव महाराजांनी ज्ञानेश्वरीच्या अठराव्या अध्यायात समारोप करताना सुप्रसिद्ध पसायदान लिहिले आहे. त्यात त्यांनी संतांची तुलना ताप नसलेल्या सूर्याशी केली आहे.…
स्वामी – जीए कथा एक आकलन – भाग ४
आयुष्याच्या एका टप्प्यावर अध्यात्माकडे वळताना माणसाची काय भूमिका असते? स्वामी कथेच्या संदर्भात यावर बरेच काही बोलता येईल. मात्र सर्वसाधारणपणे दोन…
निवडक लेख
डॉ. सिंधू डांगे, अविरत चाललेला ज्ञानयज्ञ
आज प्रा. वेशाली दाबके आणि सौ. तरंगिणी खोत यांनी घेतलेली डॉ. सिंधू डांगे यांची दोन भागातील अतिशय सुरेख मुलाखत पाहिली…
आमच्या उज्ज्वलाताई
अनेक वर्षे मास्तरकी करीत असल्याने अनेक शिक्षकांबरोबर काम करण्याचा योग आला आहे. शिक्षक कसे असतात याबद्दल माझी काही मते बनली…
आत्मषटकम् – डॉ. गौरी माहुलीकर आणि एका हृद्य सोहळ्याची गोष्ट
२६ मे रोजी दहिसरच्या विद्यामंदिर शाळेत डॉ. गौरी माहुलीकरांचे आदी शंकराचार्यांच्या “आत्मषटकम्” वर व्याख्यान झाले. आणि नुकताच त्यांनी केरळातील वेलियानाड…
सकारात्मकता पेरणारी माणसे – निलिमा बोरवणकर
शैक्षणिक क्षेत्रात अनेक सेमिनार्समध्ये विद्वानांची अनेक भाषणं ऐकण्याचा योग आला. बहुतांशी चर्चांमध्ये टिकेचा सूर होता. विषय कुठलाही असो. जेव्हा तो…
भाषाशास्त्र विभाग, मुंबई विद्यापीठ, एक समृद्ध अनुभव
अनेकदा आपण फारशा अपेक्षा न ठेवता काही गोष्टी फक्त आपल्या उद्देश्यपूर्ती करता शिकायला जातो आणि कसलिही कल्पना नसताना आपल्यासमोर निरनिराळ्या…
पुन्हा संस्कृत भवन…
…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या वर्गाला हठयोगप्रदिपिका शिकवायला याल…
मासळीबाजारातील मेकॅनिक
लॉकडाऊनच्या काळात घरात बसुन लॅपटॉपवर स्वतःचे नवीन प्रोजेक्ट सुरु करणार्या माझ्यासारख्याला लॅपटॉप बिघडणे परवडणारे नव्हते. डेस्कटॉप असताना तो उघडून काही…
चंदनाचे हात, पायही चंदन – डॉ. अनिता अवचट
तुकाराम महाराजांनी आपल्या अभंगात सज्जनांचे एक महत्वाचे लक्षण विशद केले आहे. ते म्हणतात चंदनाचे हात, पायही चंदन. चंदन वृक्षाचे मूळ,…
भावस्थिराणि जननान्तरसौहृदानि…
काव्येषु नाटकं रम्यं तत्र रम्या शकुन्तला… असे संस्कृत साहित्यात कविकुलगुरु कालिदासाच्या “अभिज्ञान शाकुंतलम्” ला नावाजले गेले आहे. एखाद्या सुंदर नाटकाचा…
रंग माझा वेगळा – डॉ. माया तुळपुळे
काल मुक्तांगणला जाण्याआधी शिवाजीनगरला उतरायचे होते. आनंदयात्रीसाठी डॉ. माया तुळपुळे यांची मुलाखत घ्यायची होती. “व्यसनाच्या पलिकडले” सदरात आम्ही व्यसनाहुनही भयंकर…
श्रुती, समाज आणि वैदिक संशोधन मंडळ
एखादा दिवस भाग्याचा असतो आणि अचानकपणे आपल्या मनातले प्रश्न सहज सुटतात असे त्या दिवशी झाले. आम्ही सर्व पुण्याच्या वैदिक संशोधन…
तिळगुळ घ्या गोड गोड बोला, आई गेलीय रक्तदानाला – अंजली महाजन (भेटू आनंदे)
समजा तुम्ही ऐकलं की एखादी स्त्री स्वतःच्या खाण्यात नेहेमी काळा खजूर, गुळ शेंगदाण्याचे लाडू, राजगिरा असे पदार्थ ठेवीत असते तर…
संस्कृत
गते शोको न कर्तव्यो भविष्यं न चिन्तयेत्
संशोधनाच्या दरम्यान काही आजारांचे स्वमदतगट अभ्यासावे लागले होते, तेव्हा लक्षात आले की व्यसनासारख्या आजारात प्रामुख्याने समुपदेशनाचा…
पुन्हा संस्कृत भवन…
…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या…
श्रुती, समाज आणि वैदिक संशोधन मंडळ
एखादा दिवस भाग्याचा असतो आणि अचानकपणे आपल्या मनातले प्रश्न सहज सुटतात असे त्या दिवशी झाले. आम्ही…
कालिदासाचे रघुवंश – डॉ. परिणीता देशपांडे
एखाद्या गोष्टीचा अभ्यास सुरू केला की त्यातल्या विद्वानांची नावे कानी पडू लागतात. जे आपल्यापेक्षा सीनियर असतात…
हस्तलिखित संरक्षण आणि जतन – डॉ. सुषमा पौडवाल (संस्कृत भवनातून)
हस्तलिखिताच्या अभ्यासक्रमाचा एक भाग म्हणून हस्तलिखितांचे जतन कसे केले जाते, त्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी लागते, भारतात…
संस्कृत साहित्यातील मानसशास्त्र – १ – खलप्रवृत्ती
संस्कृत साहित्यात सज्जन आणि दुर्जन किंवा खल, दुष्ट प्रवृत्तीची माणसे आणि संत यांचा खूप उहापोह केला…
मानसशास्त्र
संस्कृत साहित्य आणि मानसोपचार, एक शक्यता – भाग १
मानसशास्त्राचा विद्यार्थी म्हणून प्राचिन भारतीय उपचारपद्धतींबद्दल उत्सुकता होतीच. पुढे योगाभ्यासाची आवड निर्माण झाली. मग पातंजल योगसूत्र…
भाषाविज्ञान
वाडवळी फिल्डवर्क, लिंग्विस्टीक्स आणि योगायोग
तुम्ही धार्मिक असलात तर तुम्ही विज्ञाननिष्ठ असूच शकत नाही असं विधान अलिकडेच कुणीतरी केलं. मला पूर्वी…
योग
योग आणि व्यसनमुक्ती – २ – सहचरींनी योगाभ्यास का करावा
संशोधनाच्या दरम्यान असे दिसून आले आहे की घरात व्यसन असेल तर सहचरींची मानसिक स्थिती अनेकदा ढासळलेली…
साहित्य
जी. ए. नावाची वेदना…
Shallow people demand variety — but I have been writing the same story throughout my life,…
माझ्या कथा
विष
रघुनाथरावांनी समोर पाहिले. प्रसिद्ध मानसोपचारतज्ञासमोर ते बसले होते. अगदी तरणा डॉक्टर होता. कानावर शब्द पडत होते.…
पुस्तकं
काळजीवाहक म्हणून घडतांना – १
डॉ. मंगलाताई जोगळेकर यांच्या नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या “काळजीवाहक म्हणून घडतांना” या पुस्तकाचे हे परीक्षण नाही. किंवा…